مركز اطلاعات و مدارك اسلامى

726

فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى )

« ثالثها : مرتبة الفعلية و هى ان يصل الحكم الى مرحلة البعث او الزجر او الترخيص الفعلى » . « 2 » سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 2 ، ص 18 . بروجردى ، محمد ، مبانى حقوق اسلامى ( مختلف الاصول ) ، ص 184 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 123 . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 307 . ذهنى تهرانى ، محمد جواد ، تحرير الفصول ، ج 4 ، ص 18 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 4 ، ص 194 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 353 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 329 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 90 و 101 . مرحله قانون‌گذارى ر . ك : مرحله انشا مرحله مسئوليت ر . ك : مرحله تنجز مرغب فيه ر . ك : مستحب [ مرفوعة ] مرفوعة زرارة روايت مورد استدلال براى حجيت شهرت روايى و فتوايى مرفوعة زرارة ، روايتى مشهور در ميان فقها مىباشد كه براى حجيت شهرت روايى و شهرت فتوايى به آن استدلال مىشود . اين روايت از اخبار علاجى است كه براى چگونگى رفع تعارض ميان اخبار متعارض صادر شده است . به روايتى كه بخشى از سلسله سند آن حذف شده است مرفوعه گفته مىشود . اين روايت را « ابن ابى جمهور احسائى » در كتاب « عوالى اللئالى » به نقل از « علامه » آورده و سلسله سند آن از « علامه » تا « زراره » حذف شده است . در كتاب « فرائد الاصول » اين روايت اين‌گونه آمده است : « الثانى : ما رواه ابن ابى جمهور الاحسائى فى عوالى اللئالى عن العلامة مرفوعا الى زرارة : قال : سألت ابا جعفر عليه السلام ، فقلت : جعلت فداك يأتى عنكم الخبران و الحديثان المتعارضان فبأيّهما آخذ ؟ فقال عليه السلام : يا زرارة خذ بما اشتهر بين اصحابك و دع الشاذ النادر . . . » . « 1 » به اين روايت ، براى حجيت شهرت روايى و فتوايى ، دو گونه استدلال شده است : 1 . مراد از « ما » ى موصوله در عبارت « خذ بما اشتهر » هر چيز مشهور مىباشد ، خواه روايت باشد يا فتوا ؛ 2 . تعليق اخذ ( عمل ) به روايت ، به وصف ، عموميت عمل به هر چيز مشهور را مىرساند ، خواه روايت باشد يا فتوا . به هريك از اين موارد اشكالاتى وارد شده است . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 7 ، ص 118 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 321 . بروجردى ، حسين ، نهاية الاصول ، ص 541 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 4 ، ص 397 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 3 ، ص 469 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 186 . همان ، ج 2 ، ص 419 . مرفوعه علامه ر . ك : مرفوعة زرارة [ مركبات ] مركبات تامه ر . ك : جمله‌هاى تام مركبات تامه اخباريه ر . ك : جمله‌هاى خبرى مركبات تامه انشائيه ر . ك : جمله‌هاى انشايى مركبات كلاميه ر . ك : جمله‌هاى تام مركبات ناقصه ر . ك : جمله‌هاى ناقص [ مركب ] مركب اضافى مركب تقييدى از نوع اضافى ، فاقد نسبت حكمى مركب اضافى ، از اقسام مركب ناقص تقييدى است كه يك جزء آن متمم جزء ديگر بوده و ميان اجزاى آن نسبت ناقصه وجود دارد نه تامه ؛ به بيان ديگر ، در مركب اضافى ، تركيب از نوع اضافى است كه يك جزء آن مضاف و ديگرى مضاف اليه است و شامل نسبت تقييدى مىگردد و نسبت حكمى در آن وجود ندارد ، مثل : « كتاب زيد » ، و ازاين‌رو ، سكوت متكلم برآن صحيح نيست . نكته : براساس ديدگاه « شهيد صدر » نسبت در مركب اضافى ، از نوع اندماجى است كه يكى در ديگرى فرورفته و اين عقل است كه با تحليل خود ، به دو طرف نسبت اندماجى ( نسبت ناقصه ) پى مىبرد . « 1 * » نيز ر . ك : مركب وصفى . تهانوى ، محمد اعلى بن على ، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 1 ، ص ( 353 - 534 ) . خوانسارى ، محمد ، منطق صورى ، ص 68 .

--> ( 2 ) . روحانى ، محمد ، منتقى الاصول ، ج 4 ، ص 93 . ( 1 ) . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص 773 . ( 1 * ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 72 .